تامین اجتماعی
تامین اجتماعی بانک مهر اقتصاد
روزنامه نوآوران - 1397/12/28
شماره 1239 - تاریخ 1397/12/28
آخرین اخبار
سامسونگ برای دهمین سال متوالی برترین برند نمایشگرهای Signage شد
سامانه رجیستری تلفن همراه قطع نیست
هدایتی: آقای تاج از من ۲ میلیون دلار پول گرفته است/ به یک مداح هم پول نداده‌ام
قیمت مرغ در بازار ۴۷ درصد بالاتر از نرخ مصوب!
دولت در سال ۹۷ به فکر حل مشکلات کشور بود / سال آینده این راه را ادامه می‌دهیم
بازار ارز حساسیت خود را به FATF از دست داده است
۲۰۰ هزار تومان‌های کارکنان و بازنشستگان چه شد؟
نفت برای هفتمین بار به بورس می‌آید
پرداخت بیش از ۳ هزار میلیارد تومان وام به قطعه‌سازان
دلار یک پله عقب‌تر رفت
مدیران سابق بانک سرمایه به ۲۰ سال حبس محکوم شدند
امیدواریم مجمع تشخیص درباره پالرمو و CFT با رعایت منافع ملی تصمیم گیری کند
ظریف: سفرم به قم به FATF ربطی ندارد
دفتر رئیس جمهوری از سفر اسد به تهران اطلاع نداشت
رییسی اقدام حقوقی حقوقدانان جهان علیه تروریسم و نژادپرستی را خواستار شد
شمال تهران آماده آغاز بهار شد
گلکسی S10 سامسونگ بالاترین امتیاز کیفیت نمایشگر را دریافت کرد
رمزگشایی از بینی شکسته مجسمه‌های مصر
تصویربرداری «زیر همکف» به پایان رسید
درخواست برای حل بحران کاغذ
جایزه شعر بهاران برگزیدگان خود را شناخت
پخش مستند بهترین فوتبالیست‌های دنیا
تکالیف جدید برای انجمن هنرهای نمایشی
پخش فصل جدید «دکتر سلام» بعد از نوروز
ابرقهرمان زن سینما ۷۶۰ میلیون دلاری شد
۱۰ هزار میلیارد تومان وام خرید مسکن پرداخت شد
روایتی از مشکلات "طلاق" روی پرده هنر و تجربه
نمایشگاه کتاب یا موزه؟
دیدن موزه رضا عباسی را از بیرونِ موزه آغاز کنید
«بر سر دو راهی» سریال نوروزی شبکه دو
اعلام نام سرمایه‌گذاران فیلم‌های جشنواره سی‌وهفتم فجر
مسئولیت اجتماعی شرکت شهروند در حمایت از خانواده‌های کم برخوردار
منطقی نیست کتاب‌های‌مان را بفروشیم!
چهارشنبه‌سوری تا ساعت ۱۲ به موزه بروید
۳۵ سال دلتنگی
بورس کالا می تواند سکوی پرتاب تجارت به آسیای میانه باشد
در ۹ ماهه سال ۹۷ چند مجوز موسیقی صادر شد؟
طرح آماده باش نوروزی در تمامی بیمارستانها و مراکز درمانی تأمین اجتماعی اجرا می شود
سازمان سینمایی نیاز به قاطعیت دارد
سرنوشت مبهم آثار عبدالحسین زرین‌کوب
خرید بلیت مترو امکان جدید سامانه «تهران من»
شفر به آلمان برگشت
حرکت شائبه‌برانگیز سرمربی تیم ملی و سکوت کمیته فوتسال
دلارام وکیلی: می‌خواهم جزو نفرات اصلی تیم ملی باشم
برداشت تا سقف پنج میلیون ریال از خودپردازهای بانک صادرات ایران امکان‌پذیر شد
ادامه روند ناامیدکننده صلاح در لیورپول
قلعه‌نویی: داوران فوتبال شریف هستند/ فغانی: همه داوران اشتباه می‌کنند
اعضای هیأت‌مدیره پرسپولیس چه کسانی هستند؟
سایت هلندی: ایران هنوز سرمربی ندارد؛ "پول" تمام شده است
آماده‌باش یگان‌های حفاظت در تعطیلات نوروزی
کد خبر: 184712 | تاریخ : ۱۳۹۷/۱۲/۲۴ - 14:28
گزارشی از نوستالژی ماشین دودی تا خاطراتی که از خاک درآمد

گزارشی از نوستالژی ماشین دودی تا خاطراتی که از خاک درآمد

«۵۲ سال پیش وقتی شش یا هفت سالم بود با پدرم سوار ماشین دودی می‌شدم، مسیر پارک رازی تا محدوده‌ی خیابان لرزاده امروزی را با آن طی می‌کردیم اما حدود سال ۴۷ به بعد دیگر کسی سوار آن نشد و روی ریل‌ها را پوشاندند.»

نوآوران آنلاین-عملیات عمرانی شهرداری این‌بار در شهرری، ۴۰ متر از ریل ماشین دودی دوره ناصرالدین شاه قاجار را از زیر خاک بیرون کشید، تا خیابان فدائیان اسلام هم در تاریخِ این شهر قدیمی نقش داشته باشد.

اکنون اداره کل میراث فرهنگی استان تهران و شهرداری شهر ری با پیدا شدن این خط ریل، در حال برنامه‌ریزی برای ساماندهی این مسیر، مرمت ریل و حتی در صورت امکان جابجایی ماشین دودی باقی مانده از آن دوره‌ی تاریخی از متروی شهرری به این نقطه هستند تا مسیر جدیدی برای حضور گردشگرانی که شهر ری را با حرم شاه عبدالعظیم، دو گورستان تاریخی، برج طغرل و چشمه علی می‌شناسند، خاطرات خود را دوباره مرور کنند.

تهرانی‌های قدیم از ماشین دودی چه یادشان هست؟

محمد طاهری که ۶۵ سال پیش در شهر ری به دنیا آمده است به خبرنگار ایسنا می‌گوید: وقتی ۶ – ۷ سالم بود با پدرم سوار ماشین دودی می‌شدیم و از ایستگاه دایره شهر ری که امروز به پارک رازی تبدیل شده، تا بالای میدان شوش سر خیابان لرزاده امروزی می‌رفتیم.

او ادامه می‌دهد: خاطرم هست آن زمان، می‌گفتند این ریل متعلق به یک خانم انگلیسی بود اما گویا با مسئولان ایرانی به توافق نرسیده بود و آن را حدود سال ۴۷ جمع کردند و قطار باقی مانده‌اش را به متروی شهر ری منتقل کردند.

ربابه جمال‌پور متولد ۱۳۳۱ هم در تهران زندگی می‌کند، او نیز به ایسنا می‌گوید: در آن سال‌ها برای زیارت به شاه‌عبدالعظیم دو بار با ماشین دودی به شهر ری رفتیم. در آن زمان همه با هم سوار ماشین می‌شدند  اما ماشین حدود ۱۰ تا ۱۵ نفر را بیشتر سوار نمی‌کرد.

او آخرین بار سال ۴۱ سوار ماشین دودی شده است.

اعظم اشتیاق متولد ۱۳۳۳ در تهران است، او هم به خوبی یادش است که وقتی هفت، هشت سال بیشتر نداشته با پدر و مادرش برای زیارت شاه عبدالعظیم از تهران سوار ماشین دودی می‌شدند و به شهر ری می‌رفتند.

او ادامه می‌دهد: صندلی‌های ماشین چوبی بود، به صورت نیمکت، وقتی حرکت می کرد جوانان روی سقف آن از این واگن به آن واگن می‌پریدند، نام هر ایستگاه آن "گارد ماشین دودی" بود.

عصمت سادات پرستان‌پور متولد ۱۳۳۰ هم با خانواده‌اش از تهران با ماشین دودی به شهر ری می‌رفته است، او نیز به خبرنگار ایسنا می‌گوید:  مسیرهای رفت به سمت شهر ری را همیشه با ماشین دودی می‌رفتیم و مسیر برگشت را با درشکه به تهران برمی‌گشتیم. همه خانواده با یکدیگر سوار ماشین می‌شدیم و هیچ تقسیم‌بندی در جنسیت مسافران وجود نداشت.

محمدرضا قاسمی متولد ۱۳۲۴ در تهران است، او هم مانند دیگر تهرانی‌ها یکی از زمان‌هایی که با ماشین دودی سفر کرده، وقتی بوده که با خانواده برای زیارت شاه عبدالعظیم می‌رفته است.

وی یادآور می‌شود: در مسیری که می‌رفتیم، افراد تهیدستی را می‌دیدیم که که با مقوا و حلبی برای خود خانه درست کرده بودند، که بعد از جمع کردن ریل‌های ماشین دودی، بعد از سال ۴۰ برای آن‌ها در منطقه دولت‌آباد امروزی، خانه‌هایی ساخته شد.

او قیمت بلیت برای هر نفر برای سوار شدن به ماشین دودی را حدود ۱۰ شاهی (نصف یک قران - ریال-) به خاطر می‌آورد و می‌گوید: در مسیر نیز از مسافرانِ ماشین دودی با کباب و دوغ شتر پذیرایی می‌کردند.

قاسمی ادامه می‌دهد: در آن زمان معمولا مسافت‌ها طولانی بودند و به همین علت بیشتر مردم در مسیرپیاده‌روی می‌کردند، جالب بود که برخی مردم خوش‌ذوق مطالبی را به صورت شعر خطاب به آدم‌های پیاده می‌گفتند، مثلا می‌خواندند؛ «خانوم تاکسی سوار شو، اگه تاکسی گرونه اتوبوس یقرونه»

در ادامه‌ی مسیر کف سازی، اگرریل کشف شود، حفظ می‌کنیم

معصومه پورنظری - شهردار ناحیه یک شهر ری - که برای سرکشی از روند کار در منطقه به مقابل امامزاده عبدالله آمده بود نیز می‌گوید: با توجه به این‌که محور فدائیان اسلام از محورهای اصلی شهر ری است تصمیم گرفته شد تا نسبت به بازسازی پیاده‌روی خیابان فدائیان اسلام اقدام شود، که در همان مراحل ابتدایی کار با کندن کف پیاده‌رو، ریل ماشین دودی مشخص شد و در بازدیدی که شهرداری منطقه ۲۰ نیز از ریل‌ها داشت، تصمیم گرفته شد تا ریل‌ها حفظ شوند و داخل ریل از ماسه پر شود، همچنین ماشین دودی از مترو شهرری به این منطقه منتقل شود.

او با تاکید بر این‌که در این شرایط موقعیت برای ورود گردشگران به این منطقه می‌تواند باز شود، می‌افزاید: تصمیم شهرداری و میراث‌فرهنگی بر حفظ آثار است، بنابراین باید نسبت به مرمت و بازسازی ریل اقدام شود، اگر میراث فرهنگی طبق قولی که داده است تا پایان سال بتواند بازسازی را به سرانجام برساند، شهرداری نیز بُتن ریزی در پیاده‌رو را با طرح نقاشی ایرانی - اسلامی اجرا می‌کند.

وی همچنین با اشاره به این‌که رضایت شهروندان برای شهرداری اولویت دارد، می‌گوید: قطعا رضایت کسبه نیز در نظر گرفته می‌شود، همچنین موقعیتیِ مناسب که کمترین مخالفت‌ها را به همراه دارد برای استقرار ماشین دودی در نظر گرفته می‌شود.

نظری‌پور با بیان این‌که در ادامه‌ی پروژه‌ی کف‌سازی پیاده‌روی فدائیان اسلام،  در صورتی که باز هم با این مسیر مواجه شویم قطعا ان‌ها نیز حفظ می‌شوند چون به نوعی بحث  صنعتی شدن تهران را به رخ می‌کشد.

این صحبت‌ها در حالی مطرح می‌شوند که به نظر می‌رسد کسبه‌ای که مغازه‌هایشان موازی با ریل ماشین دودی است، چون هنوز هیچ اطلاعاتی از اثر به دست آمده ندارند، مخالف‌ هر نوع اقدامی هستند.

یکی دو کسبه که حاضر به گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا نشدند، معتقدند تا بعد از تعطیلات نوروز این ریل تبدیل به زباله‌دانی می‌شود.

آن‌ها حاضر نشدند به قول‌هایی که میراث فرهنگی و شهرداری برای مرمت و تغییر وضعیت ریل می‌دهند گوش کنند!

محسن شیخ‌الاسلامی - معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی استان تهران - ۲۲ اسفند با پیدا شدن این ریل، اعلام کرده بود: «به دنبال انجام عملیات عمرانی در پیاده‌رو خیابان فداییان اسلام در شهری ری و در مقابل امامزاده، پایه‌های ریل ماشین دودی دوره قاجار به مساحت حدود ۴۰ متر نمایان شد، بنابراین در نخستین قدم این مسیر و ریل‌های مشخص شده باید مرمت شوند و با کمک دستگاه‌هایی مانند شهرداری، ماشین دودی به صورت نمادین در کنار همان پایه قرار گیرد، چون ریل به دست آمده با آن ماشین هویت پیدا می‌کند.»

به گزارش ایسنا، نام ماشین دودی را در تهران قدیم به اولین خط آهن ایران که بین تهران و شهر ری کشیده شد، تعلق گرفت و علت این نامگذاری بخاری بود که از دودکش قطار آن خارج می‌شد.

این راه آهن در سال ۱۲۶۱ خورشیدی در دوره ناصرالدین شاه ساخته شد که امتیاز آن را یک مهندس فرانسوی به نام «مسیو بواتال» به نمایندگی یک شرکت بلژیکی از ناصرالدین شاه گرفت. شاید بتوان گفت ماشین دود نخستین خط تراموای تهران است.

این ماشین دودی دو ایستگاه داشت. نقطه آغاز آن خط نزدیک خیابان دروازه خراسان (میدان قیام و پارک کوثر فعلی) و نقطه پایانی جلوی در شاه عبدالعظیم در شهر ری بود. در آغاز هر بار به هنگام راه افتاده قطار، بچه‌ها سنگ زیادی به ماشین دودی می‌زدند. این وسیله جدید مورد پذیرش مردم تهران واقع نشد در مدت کوتاهی با ورشکست شدن این شرکت بلژیکی، تراموا در تهران به بایگانی تاریخ سپرده شد.

در شروع کار ماشین دودی مردم کنجکاو تهران برای آشنایی با پدیده جدیدی که به شهرشان آمده بود به محل «گارماشین» که ایستگاه ماشین دودی بود می‌رفتند، ولی هیچ‌کس جرئت و تمایل سوار شدن به آن را نداشت. تا اینکه ناصرالدین شاه برای اولین بار با گروه زیادی از مقامات مملکتی با ماشین دودی به شهرری مسافرت کرد و همین مسئله باعث تشویق مردم به استفاده از ماشین دودی شد. این راه‌آهن در سال‌های دهه ۱۳۴۱ تعطیل شد و اکنون باقی مانده آن ماشین در حیاط مترو شهر ری و بخش دیگر آن در بخشی از فضای پارک ملت است.

کانال تلگرام

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.